poniedziałek, 9 czerwca 2014

Na kręglach u Koniarka

Jakiś czas temu w serwisie aukcyjnym Allegro.pl pojawiła się kolejna pocztówka z Dąbrówki Małej. Dolne miniatury tej czteropolówki - dworzec kolejowy w Dąbrówce oraz fragment ulicy Le Ronda przed ratuszem - są nam już znane, umieszczono je bowiem na pocztówce z ok. 1911 roku. Górne miniatury przedstawiają zaś gospodę, sklep kolonialny oraz ogród restauracyjny w miejscu, gdzie dziś mieszczą się sklep spożywczy, lokal Koniarek oraz skład budowlany przy ul. Gen. Le Ronda 72.

Pocztówka z Dąbrówki Małej, początek XX w. (wersja powiększona). Źródło: Allegro.pl.

Przypuszczam, że ówczesnym właścicielem restauracji i sklepu był Karol Bielitzer (niska rozdzielczość zdjęcia utrudnia odczytanie szyldu, być może nad wejściem do sklepu umieszczono napis "Carl Bielitzer"). Wspomniałem o nim już w artykule W ogrodzie Bielitzera w Burowcu. Przypomnę fragment Katolika z maja 1899 r. (1):
Mała Dąbrówka. Za zgodą ks. proboszcza odegra tutejsza kościelna kapela pod przewodnictwem p. Fr. Sidła w uroczystość Bożego Ciała koncert w ogrodzie p. K. Bielicera w Małej Dąbrówce. Początek o godz. 5. Wszystek dochód przeznaczony na budowę kościoła w Załężu. Wstępne 30 fen. Uprasza się okoliczną Publiczność o jak najliczniejszy udział. Ogród jest piękny, a oberżysta postara się o wygodę dla Publiczności. W razie niepogody odbędzie się koncert na sali.
Karol Bielitzer urzędował przy Kattowitzerstrasse 60 (2). Przed II wojną światową dom towarowy i restaurację przy ulicy Katowickiej 60 objął Maksymilian Koniarek (3). Pod koniec lat 30. ubiegłego wieku, obok nazwy ulicy, zmienił się numer budynku (Grażyńskiego 72) (4), który z resztą pozostał do dnia dzisiejszego (Le Ronda 72).

Kompleks budynków przy ul. Le Ronda 72. W środku bar Koniarek, po prawej skład budowlany (2014).

Starsi mieszkańcy Dąbrówki Małej pamiętają, że "u Koniarka" można było zagrać w kręgle (patrz artykuł z 1956 r. poniżej), a na sali (dziś skład budowlany firmy Hadex) rozgrywano walki bokserskie. Dawniej do sali prowadziło boczne wejście, które znajdowało się na prawo od wejścia do obecnego baru Koniarek.

Artykuł o kręgielni u Koniarka w Dąbrówce Małej (wersja powiększona).
Źródło: Panorama. Śląski tygodnik ilustrowany, nr 5, 5 luty 1956 r., s. 9.



Źródła:
(1) Katolik nr 61, 27 maj 1899 r., s. 5.
(2) Adressbuch für Kattowitz und Umgegend, Kattowitz 1910, s. 71 (261).

niedziela, 1 czerwca 2014

Festyn "U Antonika"

W najbliższa sobotę (7 czerwca) odbędzie się kolejny Festyn Parafialny "U Antonika". Celem przedsięwzięcia, organizowanego od 2004 roku, jest integracja wspólnoty parafialnej w Dąbrówce Małej, a także pozyskanie środków na dofinansowanie wakacyjnego wypoczynku dzieci i młodzieży naszej parafii. Podczas festynu można miło spędzić czas w gronie rodziny, przyjaciół i sąsiadów, racząc się dobrą kawą, smacznymi ciastami, potrawami z grilla, grochówką z kotła i innymi specjałami oraz uczestnicząc w koncertach, pokazach, konkursach.

Festyn Parafialny "U Antonika" w 2008 r. Źródło: Galeria zdjęć parafii św. Antoniego.

Początek tegorocznego festynu planowany jest na godzinę 14:30. O tej godzinie orkiestra dęta wyruszy spod remizy strażackiej w Dąbrówce Małej i przemaszeruje na plac kościelny, gdzie zagra koncert. Uroczyste otwarcie festynu nastąpi o godzinie 15. Po nim nastąpi blok gier i zabaw dla dzieci (m.in. program dla dzieci "Bajkowa Kraina" z zespołem ANIMO). Podczas festynu odbędą się m.in. pokazy ratownictwa medycznego (godz. 17:00), mody (godz. 17:30) i Ochotniczej Straży Pożarnej (godz. 18:30). Biesiadę zgromadzonym umilać będzie Mirosław Jędrowski ze swoim zespołem. Festyn zakończy się Apelem Jasnogórskim (godz. 21:00) i losowaniem nagród.

Festyn Parafialny "U Antonika" w 2013 r. Źródło: Galeria zdjęć parafii św. Antoniego.
Festyn Parafialny "U Antonika" w 2013 r. Źródło: Galeria zdjęć parafii św. Antoniego.

Serdecznie zapraszam mieszkańców i gości do udziału w festynie, a osoby, które chciałyby jeszcze finansowo lub rzeczowo wesprzeć przygotowania do festynu, mogą to uczynić do piątku, kontaktując się z księżmi z parafii.

Galeria zdjęć z festynów "U Antonika" dostępna jest na stronie internetowej parafii św. Antoniego w Dąbrówce Małej.

wtorek, 27 maja 2014

OSP Dąbrówka Mała w konkursie filmowym

Ochotnicza Straż Pożarna w Dąbrówce Małej bierze udział w konkursie filmowym "Strażacy ochotnicy w działaniu!", zorganizowanym przez redakcję czasopisma "Strażak". Odnośnik do filmu promującego naszą jednostkę znajdziemy na stronie: http://www.strazak.org.pl/index.php?mode=read&art=2348. Jednostki OSP, których filmy uzyskają największą liczbę odsłon, otrzymają nagrody finansowe. Konkurs trwa do 15 września br. Powodzenia!

Kadr z filmu "Urodzeni by pomagać", zgłoszonego przez OSP Dąbrówka Mała do konkursu "Strażacy ochotnicy w działaniu!". Autorzy filmu: Adrian Knopek, Daniel Stysz.

Strona internetowa OSP w Dąbrówce Małej: http://www.osp.katowice.pl

wtorek, 13 maja 2014

Ks. Jan Kudera: Początki Małej Dąbrówki

Zapraszam do lektury "Początków Małej Dąbrówki" księdza Jana Kudery (1872-1942), wybitnego śląskiego historyka. Maszynopis pracy, zawierający rękopiśmienne uzupełnienia autora, przechowywany jest w Bibliotece Śląskiej w Katowicach (sygn. R 108 II). Praca ks. Kudery stanowi cenne źródło do dziejów Dąbrówki Małej. Ponownie dowiadujemy się, że historia Dąbrówki związana jest z takimi miejscowościami jak Milowice (Milejowice), Jakubowice (1), Czeladź, Mysłowice i Bogucice.


Osada, którą na przełomie 16 i 17 wieku nazwano Dąbrówką, jest bardzo stara i nazywała się pierwotnie inaczej. Powstała w czasie, gdy tu jeszcze nie było żadnej granicy i gdy teren po obu brzegach Brynicy stanowił całość, jedną a tę samą jednostkę. Nazywano ją Milowicami albo też Milejowicami, co na pierwszy rzut oka zdawałoby się być różnicą, ale faktycznie nią nie jest. Wynika to z tożsamości imienia, według którego miejscowość nazwano, a które w starej polszczyźnie brzmiało Miłek albo Milej. Więc właściwiej należałoby mówić Miłowice. Z czasem, gdy się księstwo siewierskie od księstwa bytomskiego /opolskiego/ coraz to wyraźniej odgraniczało, podzieliła się miejscowość na dwie części, jedną po prawym, a drugą po lewym brzegu Brynicy. Wtedy też zaczęto część po prawym brzegu Brynicy nazywać Milowicami, a część na lewym brzegu położoną Milejowicami. Zdaje się jednak, że konsekwencji w tem nie było i że nazw używano na przemianę a dopiero, gdy się dla osiedla po prawym brzegu Brynicy położonego coraz to więcej ustalała nowa nazwa, osada na lewym brzegu nazywała się i dotychczas się nazywa Milowicami. Nazwa zaś Milejowice zupełnie przepadła. Tylko osady na prawym brzegu dotyczą następujące uwagi.

Pod względem publiczno-państwowym, administracyjnym i jurysdykcyjnym należały Milowice do księstwa bytomskiego a specjalnie do Mysłowiczyzny, która do r. 1355 była częścią księstwa bytomskiego. Dlatego też to książę bytomski Bolesław zatwierdził w r. 1301 pewien akt transakcyjny, dotyczący Milowic, a mający jeszcze być bliżej omówiony. Podobnie pod względem kościelnym należały Milowice do parafii mysłowickiej a później do bogucickiej, co z tego wynika, że gdy proboszcz z Czeladzi rościł sobie pretensje do danin z Dąbrówki, sprawę tę w r. 1713 przesądzono po długiem a gruntownem badaniu na korzyść parafji bogucickiej jako córki parafji mysłowickiej. Po śmierci ostatniego bytomskiego Piastowicza Władysława w r. 1355 został spadek po nim tak podzielony, że północną część otrzymał książę oleśnicki a południową książę raciborsko-opawski. Milowice przypadły oleśnickiemu Konradowi a Mysłowice raciborsko-opawskiemu księciu Mikołajowi. Wtedy to, gdy powstała granica między Mysłowicami a Milowicami, mogły zaistnieć pretensje proboszcza z Czeladzi do danin z Milowic, gdyż parafji w Bogucicach jeszcze nie było a gdy takowa kilka lat później powstała, stosunki daninowe plebanowi bogucickiemu z początku były nieznane.

niedziela, 11 maja 2014

"Pańskie domy" wyburzone

Kończy się rozpoczęta w kwietniu rozbiórka "pańskich domów", czyli kompleksu budynków mieszkalnych położonych przy ul. Strzelców Bytomskich nr 3, 5, 7 i 9. Moim zdaniem szkoda, że pochodzących z końca XIX w. domków nie odrestaurowano, by ponownie oddać je w najem. Teraz rodzi się pytanie, co w tym miejscu powstanie? "Trwają wciąż rozmowy z potencjalnymi inwestorami. Na razie jednak trudno jeszcze mówić o przyszłym zagospodarowaniu tej nieruchomości" - informuje na swojej stronie internetowej radny Adam Warzecha.

"Pańskie domy" na początku kwietnia, tuż przed rozpoczęciem rozbiórki.

Wyburzanie rozpoczęto od środkowego budynku, czyli...

..."pańskiego domu" przy Strzelców Bytomskich 5 i 7.

Teren po "pańskich domach" - 11 maja 2014 r.

"Pańskie domy" w Dąbrówce Małej w obiektywie: